Dogodilo se na današnji dan – 19. jul

46

1545. – Brod “Meri Rouz”, ponos ratne flote engleskog kralja Henrija Osmog, potonuo u kanalu Solent između obale južne Engleske i ostrva Vajt, odvukavši u smrt više od 700 ljudi.

1814. – Rođen američki pronalazač Semjuel Kolt, prema čijem je prezimenu nazvan revolver koji je konstruisao.

1819. – Rođen švajcarski pisac Gotfrid Keler, najveći pripovjedač njemačkog govornog područja u Švajcarskoj. Originalnim plastičnim stilom, s istančanim humorom i simpatijama, opisivao je ljude iz švajcarskih sela i gradova, najčešće malograđane, a katkad groteskne likove. Djela: zbirke pripovijedaka “LJudi iz Zeldvile”, “Ciriške novele”, “Sedam legendi”, “Epigram”, romani “Zeleni Hajnrih”, “Martin Zalander”.

1834. – Rođen francuski slikar, grafičar i vajar Iler Žermen Edgar Dega, virtuozni crtač, slikar koga je najviše zanimala živost i raznovrsnost pokreta. U početku realista, kasnije se približio impresionizmu. U uljanoj tehnici je izradio više sjajnih portreta, naročito u mladosti – kasnije se više služio pastelom. U zrelom dobu je radio gotovo isključivo figure /ciklusi “Balerina”, “Kupačica”, “Pralja”/, a potkraj života i sitne figure u vosku i glini.

1866. – Umro njemački matematičar Georg Fridrih Bernhard Riman, koji je otvorio nove pravce razvitka matematike i njene primjene u fizici i mehanici. Značajno je doprinio matematičkoj analizi, posebno teoriji kompleksnih funkcija, teoriji parcijalnih jednačina, geometriji, teoriji brojeva. Njegovo ime nosi niz matematičkih pojmova: Rimanov integral, Rimanova diferencijalna jednačina, Rimanova površina, Rimanova sfera, Rimanova đeta-funkcija, Rimanova geometrija.

1870. – Odgovarajući na uvredljivu depešu kancelara Ota fon Bizmarka – koji je priželjkivao rat s namjerom da slomi prevlast Francuske u Evropi i ubrza ujedinjenje Njemačke pod vođstvom Pruske – francuski car Šarl Luj Napoleon Treći Bonaparta je Pruskoj objavio rat.

1877. – Engleski teniser Spenser Gor pobijedio u finalu prvog turnira u Vimbldonu.

1883. – Na brdu Stražilovo iznad Sremskih Karlovaca sahranjeni posmrtni ostaci srpskog pjesnika Branka Radičevića, 30 godina poslije njegove smrti u Beču.

1893. – Rođen ruski pisac Vladimir Vladimirovič Majakovski, utemeljivač ruskog futurizma. Zaslužan je za razvoj lirsko-epske i lirsko-fantastične poeme, tonskog stiha, principa realizacije metafore. Znatno je uticao na mnoge ruske i evropske pjesnike. Djela: zbirke pjesama i poema “Oblak u pantalonama”, “Rat i svijet”, “Čovjek”, “Sve što je napisao Vladimir Majakovski”, “150.000.000”, “Majakovski se smješka”, “Majakovski se smije”, “Majakovski se ruga”, “Pjesme o revoluciji”, “O tome”, “Vladimir Iljič Lenjin”, “Dobro!”, drame “Stjenica”, “Hladan tuš”.

1896. – Rođen škotski pisac Arčibald Džozef Kronin, u čijim je djelima, prožetim blagim romantizmom i društvenom kritikom, opisan život rudara i britanske srednje klase. Djela: romani “Šeširdžijin zamak”, “Citadela”, “Zvijezde gledaju s neba”, “Španski vrtlar”, “Gospođa sa karanfilima”, “Tri ljubavi”, “Pregršt raži”, “Herojske godine”, “Judino drvo”, drama “Jupiter se smije”, memoari “Pustolovine u dva svijeta”.

1900. – Otvoren pariski metro.

1918. – Nijemci počeli povlačenje preko rijeke Marne, poslije propasti ofanzive na Francusku u Prvom svjetskom ratu.

1943. – S namjerom da oslabe italijanski fašistički režim, saveznici u Drugom svjetskom ratu sa 700 aviona zasuli tovarima bombi aerodrome i vojne poligone u blizini Rima, što je imalo strahovite posljedice na raspoloženje vojske, moral stanovništva i stav dvora.

1947. – Ubijen burmanski premijer Aung San, tvorac moderne Burme. Atentat su organizovali desničari i izveden je tokom sjednice vlade, pa je tom prilikom je ubijeno i šest ministara. Prije Drugog svjetskog rata Aung San je bio najistaknutiji vođa nacionalnog pokreta za oslobođenje zemlje od britanske kolonijalne uprave, a 1942. je u Tajlandu osnovao Burmansku armiju nezavisnosti. S Japancima je učestvovao u protjerivanju Britanaca, nadajući se nezavisnosti zemlje, ali je ubrzo – uvidjevši da će Japan izigrati pokret za nezavisnost – pokušao da organizuje antijapanski pokret otpora. Osnovao je 1944. Antifašističku ligu narodnog oslobođenja, koja je 1945. pomogla saveznicima u oslobođenju Burme. Potom je predvodio širok pokret za dekolonizaciju i u aprilu 1947. je sklopio sporazum s britanskom vladom, na osnovu kojeg je Burma šest mjeseci poslije njegove smrti postala nezavisna.

1956. – Lideri Jugoslavije, Indije i Egipta – Josip Broz Tito, Džavaharlal Nehru i Gamal Abdel Naser potpisali takozvanu Brionsku deklaraciju, kojom su osudili blokovsku podjelu svijeta, što je bio prvi korak ka stvaranju Pokreta nesvrstanih zemalja.

1965. – Umro korejski državnik Singman Ri, prvi predsjednik Južne Koreje, koji je kao vođa Liberalne partije, poslije podjele korejskog poluostrva, 1948. postao šef države. S vlasti se povukao 1960. pod pritiskom studentskih protesta širom zemlje zbog izbornih prevara.

1974. – Španski diktator Fransisko Franko, zbog bolesti, privremeno predao vlast princu Huanu Karlosu, koji je 1975, poslije Frankove smrti, postao kralj Španije.

1980. – U Moskvi otvorene 22. Olimpijske igre, na kojima je učestvovalo 6.000 sportista iz 80 zemalja, ali se više od 45 država pridružilo SAD u bojkotu zbog sovjetske invazije na Avganistan 1979.

1992. – Od eksplozije automobila-bombe u Palermu smrtno stradao Paolo Borselino, vodeći italijanski sudija u borbi protiv mafije.

OSTAVI KOMENTAR

Unesite komentar
Unesite Vaše ime