Sada je pravo vrijeme za uklanjanje ambrozije

23

Ambrozija je jednogodišnja korovska biljka, visoka metar do metar i po, koja iz godine u godinu zadaje sve više problema poljoprivrednicima smanjujući prinose, ali i zdravlju stanovništva, zbog svojih izraženih alergenskih sposobnosti, navodi se u saopštenju Instituta za zdravlje i sigurnost hrane Zenica (INZ).

Ova biljka je iz Sjeverne Amerike u Evropu uvezena kontaminiranim pošiljkama sjemena različitih poljoprivrednih kultura, a u našoj državi je rasprostranjena do te mjere da je u fokusu posmatranja i istraživanja zakonodavnih, zdravstvenih i ekoloških institucija. Na našim prostorima klija i niče krajem aprila i u maju.

Sjeme ambrozije je izrazito otporno, pa može preživjeti i do 30 godina, a da sačuva klijavost.

„Ambrozija cvjeta od kraja jula do sredine oktobra, proizvodeći polen u dugom vremenskom periodu. Svaka biljka u toku vegetacije oslobađa ogroman broj polenovih zrna, koja izgledaju kao kugle sa šiljcima i imaju dobre aerodinamičke osobine, zbog čega se vazdušnim strujama mogu prenositi na udaljenost i do 300 kilometara“, ističe rukovodilac Zavoda za zaštitu bilja u INZ Kasim Velić.

Polen ambrozije je jedan od najjačih poznatih alerganata. Kod osjetljivih osoba može doći do crvenila očiju, suzenja i svraba očiju, zapušenja nosa, svraba nosa, kijanja, kašlja, piskanja u grudima, otežanog disanja, astme, kao i drugih alergijskih manifestacija. Veoma je važno naglasiti da takvi bolesnici imaju smanjenu radnu sposobnost, djeca imaju smanjenu sposobnost učenja, smanjena im je koncentracija, nervozni su i uopšteno svi ljudi koji su alergični na polen ambrozije imaju smanjen kvalitet življenja.

Prag koji izaziva alergijske reakcije je vrlo nizak – manji od 20 polenovih zrna po metru kubnom vazduha.

Štetnost ambrozije u poljoprivredi je velika, jer ona zahvaljujući izuzetno jakom korjenovom sistemu i bujnoj vegetativnoj masi, iz zemlje iznosi velike količine hranljivih materija, prouzrokujući time njegovo osiromašivanje.
Osim toga, ambrozija lako zasjenjuje i guši gajene biljke, zbog čega prouzrokuje značajno smanjenje prinosa i kvalitet zakorovljenih usjeva, a nisu rijetki slučajevi da prouzrokuje i potpun gubitak prinosa. Zbog svoje izuzetno velike reprodukcijske moći, veoma brzo se i intenzivno širi, i to kako na poljoprivrednim, tako i na nepoljoprivrednim površinama. Smatra se da je brzina migracije biljke na nova područja između šest i 20 kilometara godišnje.

„Juli je period intenzivnog vegetativnog rasta ambrozije, a time i njenog lakog uočavanja i prepoznavanja u okolini, ali i njenog najlakšeg uništavanja, prije nego procvjeta. Najefikasniji način suzbijanja je direktno čupanje sa korjenom dok je još mlada, posebno poslije kiše. Na većim površinama preporučljivo je suzbijanje vrlo niskim košenjem, do pet centimatara od tla, dok je upotreba hemijskih sredstava za suzbijanje uglavnom vezana za uzgoj poljoprivrednih kultura“, napominje Velić.

Brčko nema izuzetno neophodan zakon o ambroziji, a obaveza uklanjanja i uništavanja ambrozije za sva fizička i pravna lica propisana je posebnom odlukom iz 2004. godine.

Ova odluka ne propisuje kazne za one koji ne uklanjaju ambroziju sa svojih zemljišta, okućnica, bašti, poljoprivrednih dobara i dr. Međutim, kaznena politika ipak postoji, a realizuje se na osnovu rješenja poljoprivrednog inspektora, koji može neodgovornog vlasnika, pravno ili fizičko lice, koje ne uklanja ambroziju sa zemljišta čiji je vlasnik, kazniti sa iznosom i do 1.000 KM.

Najveći problem inspektorima predstavljaju površine čiji vlasnici žive u inostranstvu, te za sada ne postoji zakonska mogućnost da im se nalože određene mjere.