U Sarajevu otvorena 3D izložba najljepših stećaka Bosne i Hercegovine

17

U organizaciji Fondacije Mak Dizdar, a u okviru projekta „StećAR: Enhanced Vision of Stećak“, u Istorijskom muzeju Bosne i Hercegovine otvorena je izložba 3D modela najljepših stećaka u Bosni i Hercegovini. Projekat ima cilj mapiranje nekropola stećaka, doprinos očuvanju ali i modernizaciji kulturne baštine, te ukazivanje na važnost očuvanja stećaka.

„Želimo da ponovo na tragu djela Maka Dizdara nastavimo sa ovakvim aktivnostima, jer je on kroz svoju poeziju na neki način učinio i više od same nauke, približio je srednjovjekovni period i kulturu ljudima, tako da svi mi danas osjećamo to kao nešto svoje, vlastito,“ rekao je Gorčin Dizdar, predstavnik Fondacije Mak Dizdar i dodao da se nada da će ovim izložbama građani, posebno mladi Bosne i Hercegovine, uvidjeti kolika je važnost stećaka i njihovog specifičnog umjetničkog izričaja.

Savremena tehnologija VR iskustva omogućila je da posjetioci izložbe vide neke od najljepših stećaka sa 10 lokaliteta u BiH, u znatno manjoj veličini u odnosnu na originalnu, ali sa elementima koji u potpunosti odgovaraju originalu. Svih 10 izloženih 3D modela štampao je Mašinski fakultet Univerziteta „Džemal Bijedić“ u Mostaru.

„Za mene je, kao autora ovog VR iskustva, zaista bilo interesantno da napravim jednu drugačiju sliku tih stećaka, pored onoga što je uobičajena forma koju bih susreo u podne ili drugo doba dana, a koja limitira te reljefne detalje koje vidimo na stećcima. Da bi posjetioci dobili drugačije iskustvo stećaka, uz pomoć male istraživačke lampice mogu tražiti osvijetljenje koje daje možda i najbolji prikaz tih reljefa,“ objasnio je Zlatan Filipović, kreator ovog virtuelnog iskustva i profesor multimedijalne umjetnosti i dizajna na Američkom univerzitetu „Sharjah“ u Ujedinjenim Arapskim Emiratima.

U prethodnoj fazi ovog projekta, petočlani timovi lokalnih volontera (iz opština Foča, Travnik, Trebinje, Sarajevo i Posušje) radili su na registraciji lokacija nekropola sa stećcima u svojim lokalnim zajednicama, uključujući prikupljanje GPS koordinata, dokumentarnu fotografiju, te snimanje lokalnih priča o stećcima. U ovoj fazi, iste aktivnosti se provode u Mostaru, Zenici, Zvorniku, Banjaluci i Mrkonjić Gradu.

Podaci o više od 200 nekropola širom Bosne i Hercegovine, koje su prikupili projektni volonteri, mogu se pronaći na web stranici https://stecakmap.info/, interaktivnoj mapi kreiranoj u okviru projekta.

„Od 60 novih nekropola stećaka koje su do sada mapirane u ovoj fazi projekta, šest nisu zabilježene u zvaničnoj literaturi,“ istakla je Ines Latić, koordinator projekta.

Izložba će u Sarajevu biti postavljena do 2. juna 2021. godine, i otvorena za sve posjetioce od 09:00 do 17:00 časova, a zatim putuje u Zvornik, Zenicu, Mostar, Banjaluku i Stolac.

Projekat mapiranja nekropola stećaka realizuje se zahvaljujući podršci programa Bosnia and Herzegovina Resilience Initiative (BHRI), koji provodi Međunarodna organizacija za migracije (IOM), uz finansijsku podršku Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID).